Cây bá bệnh hay còn được biết đến với cái tên cây mật nhân, cây bách bệnh là loại cây khá phổ biến nước ta. Là dược liệu vị đắng, tính ấm, đã từ lâu loại cây này đã được dùng với công dụng bồi bổ cơ thể. Đặc biệt, y học hiện đại gần đây đã nghiên cứu cây bá bệnh còn có tác dụng chống ung thư, tăng sức đề kháng vô cùng công hiệu. Bài viết dưới đây, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về loại dược liệu quý này và những lợi ích thần kỳ dành cho sức khỏe từ cây mật nhân nhé.

Cây mật nhân hay còn gọi cây bá bệnh
Cây mật nhân còn gọi là mật nhơn, cây bá bệnh, cây bách bệnh hay cây hậu phác nam

Giới thiệu cây bá bệnh (mật nhân)

Cây bá bệnh hay cây mật nhân là loại cây được dùng làm thảo dược quý trong Đông y từ rất lâu. Ở nước ta, loại cây này xuất hiện nhiều nhất ở Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

Hình ảnh cây mật nhân
Hình ảnh cây mật nhân (cây bá bệnh) mọc hoang dưới tán cây lớn

Là cây mọc hoang nên nhiều người còn chưa thể phân biệt và nhận dạng đúng cây mật nhân, tuy nhiên cây cũng có một số đặc điểm nhận dạng:

  • Là cây bụi, thân gỗ mảnh, chiều cao khoảng từ 10 – 15m
  • Thân thẳng không phân nhánh, có vỏ màu trứng xam hoặc vàng ngà, thân có phủ ngoài lớp lông màu nâu đỏ thẫm
  • Lá kép, không có cuống, mặt trên màu xanh nhẵn, mặt dưới màu trắng
  • Cây trưởng thành có hoa màu nâu đỏ, thường ra hoa vào khoảng tháng 1 và tháng 2, cánh hoa nhỏ, có lớp lông mịn bao quanh
  • Quả hình trứng, có vỏ cứng, còn non có màu nâu vàng, khi chín chuyển sang màu nâu đỏ
  • Mọc nhiều dưới những tán cây lớn
cây bá bệnh
Cây bá bệnh thường chỉ mọc dưới tán cây lớn

Tất cả các bộ phận của cây bao gồm rễ, thân, lá, vỏ bên ngoài thân đều được dùng làm dược liệu trị bệnh, chỉ trừ hoa là không thể sử dụng. Trong đó, rễ được sử dụng phổ biến nhất. Do đó người ta có thể thu hái bất cứ khi nào.

Sau khi thu hái, người ta chia ra từng bộ phận để sơ chế hợp lý:

  • Lá và quả rửa sạch, để ráo, phơi hoặc sấy khô
  • Thân, rễ, vỏ thân rửa sạch, cắt thành khúc ngắn rồi mới phơi hoặc sấy khô
  • Bảo quả nơi khô thoáng, tránh ánh nắng mặt trời dùng được rất lâu
Rễ mật nhân phơi khô
Sản phẩm rễ mật nhân cắt lát phơi khô của Dược liệu Thái Sơn

Thành phần và công dụng của cây bá bệnh

Thành phần hóa học của bá bệnh bao gồm rất nhiều các hoạt chất có lợi cho bồi bổ sức khỏe và điều trị bệnh như: Alkaloid, quassinoid, hợp chất triterpen: niloticin, hyspiron,…

Dưới đây là một số công dụng thần kỳ từ cây bá bệnh

  • Tăng sức đề kháng cơ thể, chống lại bệnh tật

Trong rễ và thân cây bá bệnh có chứa nhiều dưỡng chất thiết yếu giúp bồi bổ sức khỏe, hỗ trợ tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống lại bệnh tật.

  • Cải thiện hệ miễn dịch, ngăn ngừa ung thư

Rễ và thân cây mật nhân có chứa các hoạt chất chống oxy hóa có công dụng tiêu hủy các gốc tự do, ngăn chặn sự hình thành và phát triển của các tế bào ung thư. Do đó sắc nước uống từ cây mật nhân có thể giúp ngăn ngừa ung thư hiệu quả.

  • Kích thích chức năng hệ tiêu hóa

Dùng 20g rễ cây bá bệnh cùng 10 quả chuối sứ ngâm rượu khoảng 1 tuần lấy ra uống, ngày uống 3 lần, mỗi lần khoảng 30ml

  • Tăng cường sinh lý nam nữ

Dùng 400mg bá bệnh, 50mg linh chi, 50mg tinh chất nhân sâm bào chế dạng viên nan uống đúng liều lượng giúp chữa yếu sinh lý nam giới, kích thích ham muốn tình dục.

Cây bá bệnh (mật nhân) hỗ trợ tăng cường sinh lý nam giới rất hiệu quả
Cây bá bệnh (mật nhân) hỗ trợ tăng cường sinh lý nam giới rất hiệu quả
  • Trị chứng khó tiêu, đầy hơi

Dùng 12g vỏ cây bá bệnh, 12g xích phục linh, 6g đậu khấu, 4g can khương, 4g cam thảo đem sắc uống, mỗi ngày 1 thang, dùng liên tục trong vòng 1 tuần.

Dùng 15g rễ cây bá bệnh sắc nước uống, mỗi ngày 1 thang chia làm nhiều lần uống, dùng liên tiếp trong khoảng từ 7 đến 10 ngày.

Bá bệnh khô đem sắc nước uống hàng ngày làm giảm tình trạng đau nhức do Gout gây ra tại các khớp xương.

Thành phần từ cây bá bệnh có công dụng làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu, tăng sản xuất isullin, ổn định đường huyết. Cách dùng rất đơn giản, chỉ cần dùng 20g cây bá bệnh khô đem sắc nước trong vòng 1 tiếng, chia uống trong ngày, sử dụng kiên trì.

Ngoài ra nước sắc từ rễ cây bá bệnh còn có tác dụng tẩy giun, giải độc rượu, nước sắc quả mật nhân chữa lỵ, tiêu chảy, lá bá bệnh đun nước tắm chữa ghẻ lở, chàm da ở trẻ.

cây mật nhân
Rễ là bộ phận được dùng làm dược liệu phổ biến nhất của cây bá bệnh

Một số cách dùng cây bá bệnh bồi bổ sức khỏe, chữa bệnh

  • Pha trà từ cây bá bệnh: Dùng 15g cây bá bệnh khô đã cắt nhỏ pha cùng nước sôi, hãm như trà, uống hàng ngày
  • Ngâm rượu bá bệnh: 1kg rễ cây bá bệnh rửa sạch, thái mỏng, phơi 1 nắng kết hợp cùng 1kg chuối hột phơi khô cùng 2kg táo mèo ngâm với 10 lít rượu trắng từ 40 – 45 độ hơn 1 tháng thì mang ra uống
  • Ngâm bá bệnh với sáp ong mật: 1kg rễ cây bá bệnh rửa sạch, thái mỏng, phơi 1 nắng kết hợp 1kg sáp ong mật ngâm cùng 10 lít rượu trắng khoảng 40 ngày mang ra uống
  • Cây bá bệnh còn dùng tán bột hoặc chế thành cao dùng trị bệnh, tăng cường sức khỏe.

Lưu ý khi dùng cây bá bệnh

  • Không dùng cây bá bệnh cho phụ nữ mang thai và cho con bú
  • Không dùng cho trẻ em dưới 10 tuổi
  • Nếu mua sản phẩm bán sẵn trên thị trường nên chọn mua tại đơn vị cung cấp uy tín để đảm bảo chất lượng sử dụng

Từ những thông tin chữa bệnh và bồi bổ sức khỏe tốt nhất từ cây bá bệnh mà chúng tôi chia trẻ ở bài viết trên hi vọng bạn sẽ ứng dụng thật đúng cách loại thảo dược quý này. Chúc bạn và gia đình luôn khỏe mạnh!

Nếu thấy hữu ích đừng quên chia sẻ ngay với bạn bè nhé!