Trong Đông Y, hoàn ngọc là vị thuốc thông dụng, có nhiều tác dụng chữa bệnh. Trong bài viết dưới đây, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về tác dụng của cây hoàn ngọc cũng như cách nhận biết của loại cây này.

Cây hoàn ngọc
Cây hoàn ngọc là vị thuốc quen thuộc trong Đông Y

Nhận biết cây hoàn ngọc

Hoàn ngọc là loại cây mọc hoang dại ở nhiều vùng núi sâu nước ta. Cho đến khi được phát hiện là loại cây thuốc quý chữa bách bệnh, hoàn ngọc được nhiều người trồng hơn và ngày càng phổ biến hơn.

Cây hoàn ngọc mọc dại có nhiều loại khác nhau, thường thấy nhất là cây hoàn ngọc trắng và cây hoàn ngọc đỏ. Trong đó, cây hoàn ngọc đỏ có dược tính cao hơn nên được dùng làm dược liệu nhiều hơn.

Đặc điểm nhận biết hoàn ngọc

  • Cây hoàn ngọc thường mọc thành bụi và rất dễ sinh sôi. Cây hoàn ngọc có thể dài tới 3m, thân mềm và sống lâu năm
  • Lá mọc đối trên cành, hình mũi mác, dài từ 12 – 17cm, cuống lá nhỏ và ngắn, mép lá phẳng, mặt lá có lớp lông trắng mịn, vị chua, hơi chát
  • Cây hoàn ngọc đỏ trưởng thành có lá non và thân màu đỏ tía, đây là điểm phân biệt rõ ràng giữa hoàn ngọc trắng và hoàn ngọc đỏ
  • Hoa nở thành cụm ở đầu cành, hoa nhỏ, có màu trắng pha tím nhạt
  • Hoa thường nở vào khoảng từ tháng 1 đến tháng 3
  • Quả cứng, mỗi quả có 4 hạt
 
Phân biệt cây hoàn ngọc đỏ và cây hoàn ngọc trắng
Phân biệt cây hoàn ngọc đỏ và cây hoàn ngọc trắng

Hầu hết các bộ phận rễ, thân, lá của cây hoàn ngọc đều được dùng làm dược liệu chữa bệnh. Đối với cây hoàn ngọc trồng tại nhà chỉ khoảng 1 tháng là có thể phát triển tốt và thu hái lá. Còn với thu hoạch rễ thì cần cây hoàn ngọc có 7 năm tuổi trở lên. Có thể thu hái quanh năm.

Bộ phận được dùng chủ yếu nhất vẫn là lá, sau khi thu hái lá, người ta rửa sạch, dùng tươi hoặc phơi, sấy khô bảo quản dùng dần đều được. Nếu phơi, chỉ nên phơi ở nơi bóng râm để tránh làm mất đi giá trị của dược liệu.

Công dụng của cây hoàn ngọc

Là một cây thuốc có dược tính cao, cây hoàn ngọc được biết đến với những công dụng sau:

Cây hoàn ngọc đỏ có dược chất cao hơn cây hoàn ngọc trắng
Cây hoàn ngọc đỏ có dược chất cao hơn cây hoàn ngọc trắng

Kháng khuẩn, chống viêm

Dịch chiết ra từ cây hoàn ngọc có chứa các hoạt chất giúp kháng khuẩn và chống viêm vô cùng hiệu quả. Vì vậy, bạn có thể giã nát lá cây hoàn ngọc đắp trực tiếp lên các vết thương ngoài da hay mụn nhọt giúp sát khuẩn nhanh chóng.

Tác dụng cầm máu

Với các vết thương ngoài bị chảy máu, bạn nhanh chóng lấy khoảng 7 đến 9 lá hoàn ngọc nhai hoặc giã nát đắp lên vết thương giúp cầm máu hiệu quả.

Tương tự với các chứng ho ra máu, trĩ ra máu hay xuất huyết đường tiêu hóa có thể dùng 10g lá hoàn ngọc sắc nước uống, liên tục từ 5 đến 7 ngày.

Trị cảm cúm, hạ sốt

Hái lấy 8 lá hoàn ngọc rửa sạch rồi nhai kỹ nuốt cả nước và bã lá liên tiếp 3 lần, mỗi lần cách nhau 1 tiếng đồng hồ có thể hạ sốt và giảm triệu chứng đau đầu của bệnh cảm cúm thông thường.

Chữa viêm loét dạ dày tá tràng

Nhai kỹ 7 – 9 lá hoàn ngọc đã rửa sạch, mỗi ngày 2 đến 3 lần, liên tiếp 5 – 7 ngày sẽ thấy các triệu chứng đau viêm giảm rõ rệt.

Trị tiêu chảy, lỵ

Nhai kỹ rồi nuốt 7 đến 15 lá hoàn ngọc đã rửa sạch, ngày ăn 2 lần là có thể đẩy lùi tiêu chảy hay lỵ.

Điều trị các bệnh lý về gan

Thành phần hóa học trong lá hoàn ngọc có công dụng đào thải độc tố trong gan và tăng cường chức năng gan, hỗ trợ điều trị các bệnh viêm gan, xơ gan.

Nhân trần chữa vàng da
Thảo dược này có tác dụng tốt trong việc hỗ trợ điều trị viêm gan vàng da

Cách dùng như sau:

  • Nhai 10 lá hoàn ngọc tươi đã rửa sạch, nuốt lấy nước ngày 3 lần, nên ăn khi bụng còn đói để đạt hiệu quả trị bệnh tốt nhất
  • Hoặc dùng bột lá hoàn ngọc khô và bột tam thất, tỷ lệ 1:1 uống 1 thìa cà phê cùng nước lọc mỗi ngày trước bữa ăn

Điều hòa huyết áp

Người ta dùng rễ hoàn ngọc và lá hoàn ngọc khô sắc nước uống như trà mỗi ngày có công dụng ổn định huyết áp, giảm lượng cholesteron trong máu.

Nếu huyết áp đột nhiên tăng hay giảm, có thể nhai ngay 9 lá hoàn ngọc tươi đã rửa sạch cho kỹ lấy nước nuốt rồi nằm nghỉ ngơi.

Hoa hòe điều trị huyết áp cao
Vị thuốc điều trị huyết áp cao hiệu quả

Hỗ trợ điều trị ung thư

Bệnh nhân mắc ung thư giai đoạn đầu, mỗi ngày nên nhai kỹ 10 lá hoàn ngọc tươi đã rửa sạch nuốt lấy nước, mỗi ngày 5 lần như vậy.

Nếu bệnh nhân mắc ung thư đã lâu mỗi ngày nên tăng lên 15 lá hoàn ngọc, ngày 6 lần. Nên kết hợp nước xay lá hoàn ngọc vào sáng sớm và 1 nắm lá nấu chín buổi tối để tăng thêm hiệu quả điều trị bệnh.

Trị bệnh viêm đại tràng

Dùng 40g hoàn ngọc khô bao gồm cả thân và là kết hợp 10g khổ sâm sắc nước uống mỗi ngày.

Dùng trà từ loại thảo dược này mỗi ngày giúp chữa bệnh và rất tốt cho sức khỏe
Dùng trà từ loại thảo dược này mỗi ngày giúp chữa bệnh và rất tốt cho sức khỏe

Chữa đau mắt đỏ

Dùng 3 lá hoàn ngọc tươi đắp trên mắt để qua đêm giúp giảm đau. Đây là cách chữa bệnh đau mắt đó trong dân gian và được rất nhiều người áp dụng./

Liều trị các bệnh lý về thận, đường tiết niệu

Dùng 9 lá hoàn ngọc tươi đã rửa sạch, nhai kỹ rồi nuốt ngày 3 lần, liên tục 1 tháng có thể điều trị khỏi các chứng đái dắt, đái buốt, đái ra máu, …

Bệnh nhân viêm đường tiết niệu mỗi lần nhai nuốt 14 – 20 lá hoàn ngọc mỗi ngày, liên tục 10 – 15 ngày.

Cây hoàn ngọc trắng có nhiều công dụng chữa bệnh
Hình ảnh cây hoàn ngọc trắng, vị thuốc có nhiều công dụng chữa bệnh

Lưu ý khi dùng cây hoàn ngọc

  • Với các phương pháp nhai lá hoàn ngọc sống chữa bệnh nên nhai chậm, nhai kỹ mới phát huy được công dụng
  • Nên sử dụng đúng liều lượng hoàn ngọc tùy vào bệnh. Không nên tự ý sử dụng hoàn ngọc trị bệnh mà cần phải có toa thuốc, đơn thuốc rõ ràng.
  • Có thể sử dụng lá hoàn ngọc khô đun sắc uống thay thế lá hoàn ngọc tươi.

Hoàn ngọc rất dễ tìm, có khả năng sinh sôi tốt nhưng lại mang lại nhiều tác dụng không ngờ cho sức khỏe con người. Với những thông tin trên mà chúng tôi chia sẻ về công dụng từ cây hoàn ngọc hi vọng đã giúp bạn hiểu hơn về loại thảo dược quý này

Nếu thấy hữu ích đừng quên chia sẻ ngay với bạn bè nhé!