Củ Bách Bộ – Tác dụng chữa ho, viêm phế quản lâu ngày

Cây Bách bộ là thảo dược quý mà dân gian lưu truyền là “Thần dược trị ho”, trị ho không cây nào bằng. Cây thường mọc hoang ở các vùng núi Yên Bái, Hòa Bình, Phú Thọ,.. Loại dược liệu này rất lành tính, tốt cho sức khỏe con người. Từ củ của Bách bộ, các thầy thuốc Đông Y đã nghiên cứu và sử dụng giúp trị dứt điểm các bệnh gây ho lâu ngày, viêm phế quản mãn tính, bài trùng. Ngoài ra củ Bách bộ cũng giúp tăng cường các chức năng của phổi, củng cố thể lực.

Cây Bách Bộ là dây leo thân mảnh, nhẵn. Lá thường mọc đối, thường có hình trái tim, hoa mọc xen từ kẽ lá, màu vàng. Quả nang 4 hạt. Rễ mọc thành chùm, từ 10 đến 30 củ, có khi tới 100 củ có đường kính từ 1,5 – 2 cm. Mặt ngoài của củ có màu vàng nâu, có nhiều vết nhăn dọc. Vị đắng, hơi ngọt.

Thu hái bào chế

Cây bách bộ thường được thu hái vào cuối thu đầu đông, bộ phận thu hái là củ. Có hai cách bào chế:

• Bách bộ thường được đào lấy củ già rửa sạch cắt bỏ rễ 2 đầu, đem đồ vừa chín hoặc nhúng nước sôi, củ nhỏ để nguyên, củ lớn bổ đôi, phơi nắng hoặc tẩm rượu, sấy khô
• Củ bách bộ rửa sạch, ủ mềm rút lõi, xắt mỏng phơi khô, dùng sống. Tẩm mật một đêm rồi sao vàng (dùng chín)

Thành phần trong củ bách bộ

• Trong rễ củ Bách bộ (Stemona tuberosa) có nhiều alcaloid khác nhau. Ngoài ra trong rễ củ còn có glucid (2,3%), lipid (0,84%), protid (9,25%) và acid hữu cơ (acid citric, malic, oxalic…).
• Các nhà khoa học đã xác định trong rễ Bách Bộ có các alcaloid như: Tuberostemonin, stenin , stemotinin , isostemotinin, tuberostemoninol…

Tác dụng của cây Bách Bộ

Trong Đông Y, rễ củ Bách Bộ được dùng để:

• Phòng ngừa và điều trị các bệnh lý về phổi, đường hô hấp như lao phổi, viêm phế quản mãn tính,…
• Điều trị viêm da, nổi mề đay
• Tẩy giun, diệt ruồi, muỗi, bọ gậy, kí sinh trùng,…

Trong Y học hiện đại, cây Bách Bộ có nhiều tác dụng dược lý:

• Rễ củ Bách bộ có tác dụng kháng khuẩn đối với nhiều loại khuẩn gây bệnh gồm: Streptococus Pneumoniae, bHemolytic Streptococus, Neisseria Meningitidis và Staphylococus aureus.
• Bách Bộ làm thành dịch chiết cồn hoặc tạo nước ngâm kiệt có tác dụng diệt ký sinh trùng như chấy rận, bọ chét, ấu trùng ruồi, muỗi, rệp…
• Stemonin có trong bách bộ có tác dụng làm giảm tính hưng phấn của trung tâm hô hấp của động vật, ức chế phản xạ ho, do đó có tác dụng trị ho.

Cách dùng củ bách bộ hiệu quả: 

• Viêm phế quản mãn tính, ho lâu ngày: Dùng 20g củ bách bộ khô, đun sắc với khoảng 100ml nước. Thêm một chút mật ong rừng chia 3 lần uống trong ngày.
• Điều trị lao phổi: Bách bộ 20g, đơn bì, đào nhân, hoàng cầm mỗi vị 10g. Sắc với 1 lít nước, sau đó đun cạn còn khoảng 60ml chia 3 lần uống trong ngày. Dùng liên tục  trong khoảng 3 tháng.
• Điều trị bệnh ngoài da, mề đay: Dùng củ bách bộ tươi cắt mỏng, xát vào chỗ ngứa.
• Dùng để tẩy giun: Bách bộ 500g, Vaselin 200g, cô đặc thành dạng cao bôi hậu môn vào buổi tối.
• Diệt ruồi: Nước bách bộ sắc đặc, thêm ít đường khuấy đều. Dùng bẫy ruồi, ruồi ăn vào sẽ chết tới 60%.
• Diệt bọ gậy: Nước sắc bách bộ đặc đổ vào nơi có bọ gậy. Cách này diệt bọ gậy rất hiệu quả.
• Diệt muỗi: Dùng củ khô đốt xông khói.

Làm sao để đặt mua được củ Bách bộ?

Bách bộ là một loại cây mọc hoang ở rất nhiều vùng núi phía Bắc. Nhưng ở một số nơi, Bách Bộ được bày bán theo một cái tên khác là Sâm Cau, Sâm Đất Kon Tum. Bách bộ tác dụng rất tốt, tuy nhiên không phải là Sâm. Mọi người nên có cái nhìn chính xác về hai khái niệm này để có thể nhận biết được tác dụng và giá trị kinh tế của hai loại sản phẩm.

Hiện tại, chúng tôi cung cấp sản phẩm củ Bách bộ ở vùng Yên Bái, thu hái và chế biến ở dạng sản phẩm củ khô. Sản phẩm rất sạch, chất lượng tốt. Bảo đảm an toàn tuyệt đối khi dùng làm thuốc.